修觀 · 善建者不拔
Xiū Guān
Classical Chinese Text
善建者不拔,善抱者不脱,子孙以祭祀不辍。 修之于身,其德乃真;修之于家,其德乃余;修之于乡,其德乃长;修之于邦,其德乃丰;修之于天下,其德乃普。 故以身观身,以家观家,以乡观乡,以邦观邦,以天下观天下。吾何以知天下然哉?以此。
Translation & Meaning
善於以道立基的人根基穩固不可動搖,善於抱守本真的人信念篤定不會脫落,後世子孫承續這一德澤便能綿延不絕。 把大道修養於自身,德行便純粹真實;推展於家庭,德澤便寬裕有餘;推展於鄉裡,德望便深遠悠長;推展於邦國,德化便豐碩盛大;推展於天下,恩澤便普照無疆。 所以從自身修持便能洞察他人之身,從自家氣象便能洞察他家之風,以鄉裡觀照鄉裡,以邦國觀照邦國,以天下大勢觀照天下。我憑什麼能洞悉天下的實情呢?正是憑藉這一由內及外的同構法則。
Linguistic & Character Analysis
- 善 (shàn): goodness / skillful / kind
- 建 (jiàn): classical character (jiàn)
- 者 (zhě): aspects / those who / things
- 不 (bù): not / un- / without
- 拔 (bá): classical character (bá)
- 抱 (bào): classical character (bào)
- 脱 (tuō): classical character (tuō)
- 子 (zǐ): child / progeny
- 孙 (sūn): classical character (sūn)
- 以 (yǐ): in order to / by means of
- 祭 (jì): classical character (jì)
- 祀 (sì): classical character (sì)
- 辍 (chuò): classical character (chuò)
- 修 (xiū): classical character (xiū)
- 之 (zhī): particle: of / possessive / it
- 于 (yú): to / at / in
- 身 (shēn): classical character (shēn)
- 其 (qí): its / their / his / her
- 德 (dé): Intrinsic Virtue / inner power
- 乃 (nǎi): classical character (nǎi)
- 真 (zhēn): classical character (zhēn)
- 家 (jiā): classical character (jiā)
- 余 (yú): classical character (yú)
- 乡 (xiāng): classical character (xiāng)
- 长 (cháng): long / enduring / grow
- 邦 (bāng): classical character (bāng)
- 丰 (fēng): classical character (fēng)
- 天 (tiān): heaven / nature / cosmos
- 下 (xià): under / earthly realm / humble
- 普 (pǔ): classical character (pǔ)
- 故 (gù): therefore / thus / consequence
- 观 (guān): observe / contemplate essence
- 吾 (wú): I / myself
- 何 (hé): classical character (hé)
- 知 (zhī): know / distinguish / recognize
- 然 (rán): classical character (rán)
- 哉 (zāi): classical character (zāi)
- 此 (cǐ): classical character (cǐ)
Commentary
青禾散人評注:「修之於身,其德乃真」是一切外王事業的起點。根深蒂固於一己身心之真修,自然層層推擴至家、鄉、邦、天下。